Był mistrzem świata wagi ciężkiej w czasach, gdy jeden nokaut mógł stać się argumentem politycznym. Dlatego wepchnięto go w rolę, której sam sobie nie wybrał.
Spis treści
Max Schmeling – kluczowe informacje
- Pełne imię i nazwisko: Maximillian Adolph Otto Siegfried Schmeling
- Przydomek: Czarny Ułan znad Renu
- Data urodzenia: 28 września 1905 roku
- Data śmierci: 2 lutego 2005 roku
- Obywatelstwo: Niemcy
- Styl walki: leworęczny
- Wzrost: 1,85 m
- Waga: półciężka/ciężka
- Liczba walk: 70
- Zwycięstwa: 56, 40 KO
- Porażki: 10
- Remisy: 4
Od piłki nożnej do boksu zawodowego
Max Schmeling urodził się 28 września 1905 roku w Klein Luckow w Prusach. Początkowo ciągnął do piłki nożnej. Dopiero, gdy zobaczył w akcji Jacka Dempseya, zdecydował że chce boksować.
Na zawodowstwo przeszedł jako 19-latek. Nie był typem „bijoka” – walczył technicznie, cierpliwie, z głową. Najpierw sięgał po tytuły niemieckie i europejskie, a potem wyjechał do USA – bo tam były pieniądze i najważniejsze pasy.
Niedoceniany
W Ameryce początkowo go lekceważono, jak wielu bokserów z Europy. Do czasu. Zwycięstwo nad Johnnym Risko w 1929 roku zrobiło z niego głośne nazwisko i otworzyło drzwi do walk o najwyższą stawkę.
12 czerwca 1930 roku w Nowym Jorku zmierzył się z Jackiem Sharkeyem w starciu o wakujący pas wagi ciężkiej. Mistrzem świata został po dyskwalifikacji rywala za cios poniżej pasa.
To przykleiło mu łatkę „czempiona od faulu”, mimo że sportowo był już wtedy zawodnikiem najwyższej klasy. Rok później obronił tytuł, a w 1932 przegrał rewanż z Sharkeyem po decyzji, którą wielu uznało za krzywdzącą. W praktyce: tytuł stracił, ale reputację – paradoksalnie – odzyskał.
Sport narzędziem propagandy
Potem przyszły lata, w których boks przestał być tylko boksem. W Niemczech rósł reżim, a Schmeling – jako znany Niemiec – automatycznie trafiał w polityczne skojarzenia.
Co ważne: nie wstąpił do partii, nie przeciął relacji z żydowskim menedżerem Joe Jacobsem, a prywatnie trzymał się raczej własnych zasad niż oczekiwań władzy. Tyle że wizerunek medialny nie zawsze idzie w parze z faktami.
Schmeling vs. Louis
19 czerwca 1936 roku w Nowym Jorku niespodziewanie znokautował Joe Louisa. Wygrał mądrze – rozpracował rywala i konsekwentnie kontrował go prawą ręką.
Sportowo było to wielkie zwycięstwo, ale politycznie natychmiast je zawłaszczono. Schmeling stał się w Niemczech bohaterem propagandy, która przedstawiała to jako triumf białej rasy nad czarną. To była narracja, z którą sam bokser nie miał nic wspólnego – ale nie miał też nad nią kontroli.
Rewanż w 1938 roku był już inną historią. Joe Louis wszedł w niego jak w masło i zakończył sprawę w pierwszej rundzie.
Ten nokaut był nie tylko sportową porażką, ale też końcem złudzeń, że „Czarny Ułan znad Renu”, jak go nazywano, będzie jeszcze realnym pretendentem do tytułu mistrza świata.
Gest, który zmienia perspektywę
Podczas II wojny światowej Max Schmeling służył w Luftwaffe jako spadochroniarz. Szybko został ranny i odsunięty od frontu.
A zanim rozpętało się globalne piekło, ryzykował życie podczas tzw. „kryształowej nocy”, ukrywając dwóch żydowskich chłopców w swoim hotelowym apartamencie w Berlinie. To detal, który całkowicie zmienia sposób patrzenia na jego postać.
Polski ślad w życiorysie
W biografii Schmelinga pojawia się również polski wątek. Po zwycięstwie nad Joe Louisem w 1936 roku otrzymał wysoką gratyfikację finansową od władz III Rzeszy, którą zainwestował m.in. w restaurację w Szczecinie.
W latach 1937-1945 był oficjalnie zameldowany we wsi Ponikła (obecnie województwo pomorskie), gdzie posiadał majątek. Bywał również w Elblągu, gdzie w latach 1942-1943 pracował na lotnisku. Jego obecność w regionie przetrwała w lokalnej pamięci. W 2006 roku w pobliżu wsi Żabno odsłonięto obelisk upamiętniający tego wybitnego boksera.
Życie po ringu
Po wojnie spróbował wrócić na ring, ale szybko zakończył karierę. Zbudował jednak życie po sporcie. Pracował dla Coca-Coli w Niemczech, dorobił się, a z Joe Louisem – dawnym rywalem – połączyła go autentyczna przyjaźń. Pomagał mu finansowo i opłacił jego pogrzeb.
Najdłużej żyjący mistrz świata
Max Schmeling zmarł 2 lutego 2005 roku w wieku 99 lat. Do dziś żaden mistrz świata wagi ciężkiej nie żył dłużej od niego.
Pozostał postacią niejednoznaczną – bokserem uwikłanym w historię, ale nie w ideologię. I właśnie dlatego do dziś budzi tak duże zainteresowanie.
Foto: Library of Congress Prints and Photographs Division Washington, D.C. 20540 USA (domena publiczna)
Jestem publicystą sportowym z ponad 20-letnim doświadczeniem, specjalizującym się m.in. w historii bosku. Piszę o legendach pięściarstwa, rekordach i przełomowych walkach. Jestem autorem książek sportowych, tworzę serwis legendysportu.pl i przez wiele lat współpracowałem z WP SportoweFakty. W swoich tekstach stawiam na rzetelność i pasję - łączę dziennikarskie doświadczenie z głębokim zamiłowaniem do historii boksu, aby pokazać, jak dawni mistrzowie kształtowali oblicze dyscypliny, którą kochamy.
Dodaj komentarz